پایگاه اطلاع رسانی دریا و نفت: قیمت نفت در هفته گذشته تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل سیاسی، امنیتی و اقتصادی، نوسانات شدیدی را تجربه کرد. در ابتدای هفته، انتشار سیگنال‌هایی درباره احتمال پیشرفت دیپلماتیک و کاهش تنش‌های منطقه‌ای، موجی از فروش را در بازار به راه انداخت و قیمت نفت برنت و وست‌تگزاس اینترمدیت را به‌شدت کاهش داد. با این حال، تداوم ابهام درباره آینده جنگ ایران، نگرانی از حملات به نفتکش‌ها در خلیج فارس و تنگه هرمز و کاهش ذخایر نفت خام آمریکا، در ادامه هفته از بازگشت نسبی قیمت‌ها حمایت کرد. در این میان، نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و تغییر انتظارات سرمایه‌گذاران درباره تحولات سیاسی و امنیتی منطقه، نقش مهمی در جهت‌دهی به معاملات داشت؛ به‌طوری که نفت برنت در مجموع هفته در مسیر ثبت افتی حدود ۱۷ درصدی قرار گرفت؛ کاهشی که از شدیدترین افت‌های هفتگی این شاخص در سال‌های اخیر به شمار می‌رود.
دوشنبه ۱۱ آبان؛ امید دیپلماتیک بازار نفت را به عقب راند
معاملات نفت در نخستین روز هفته با کاهش قابل‌توجه قیمت‌ها آغاز شد. امیدواری سرمایه‌گذاران به پیشرفت مذاکرات دیپلماتیک و فروکش کردن تنش‌ها در خاورمیانه، تقاضا برای خرید نفت را کاهش داد و هر دو شاخص اصلی بازار را با افت بیش از سه درصدی مواجه کرد. نفت خام برنت دریای شمال با کاهش ۳ دلار و ۶۸ سنتی به ۱۰۹ دلار و ۷۵ سنت برای هر بشکه رسید. نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با افت ۳ دلار و ۴۳ سنتی، در سطح ۱۰۰ دلار و ۶۹ سنت معامله شد. تیم واترر، تحلیلگر ارشد بازار در شرکت کی‌سی‌ام ترید، معتقد بود قیمت نفت پس از رشد قابل‌توجه هفته گذشته، با انتشار نشانه‌هایی از احتمال پیشرفت دیپلماتیک تحت فشار قرار گرفته است. به اعتقاد او، کاهش نگرانی‌ها درباره تشدید درگیری‌ها، بخشی از صرف ریسک ژئوپلیتیک بازار را از بین برد. در همین حال، تصمیم اوپک‌پلاس برای ثابت نگه داشتن سطح تولید در ماه دسامبر نشان داد این ائتلاف در شرایط فعلی برنامه‌ای برای تغییر سیاست عرضه ندارد؛ موضوعی که در کنار چشم‌انداز کاهش تنش‌ها، به فشار نزولی بر قیمت نفت افزود.
سه‌شنبه ۱۲ آبان؛ بازگشت ریسک‌های جنگی به معاملات نفت
در دومین روز هفته، بازار نفت پس از سقوط سنگین روز قبل، نشانه‌هایی از بازگشت قیمت‌ها را بروز داد. افزایش نگرانی‌ها درباره احتمال تشدید درگیری‌ها در خاورمیانه و تداوم اختلال در عرضه نفت منطقه، مانع از ادامه روند نزولی شد. نفت برنت با سه سنت افزایش به ۱۰۴ دلار و ۸ سنت رسید و نفت وست‌تگزاس اینترمدیت نیز با رشد ۲۰ سنتی، در سطح ۹۶ دلار و ۶۶ سنت معامله شد. این افزایش محدود در شرایطی اتفاق افتاد که هر دو شاخص نفتی در معاملات روز دوشنبه بیش از هفت درصد افت کرده بودند. تیم واترر بازگشت نگرانی‌های ژئوپلیتیک را عامل افزایش مجدد صرف ریسک نفت در بازار دانست. با این حال، پریانکا ساچدوا، مدیر بخش چشم‌انداز بازار در شرکت فیلیپ نوا، معتقد بود بخش قابل‌توجهی از ریسک‌های ژئوپلیتیک پیش‌تر در قیمت نفت لحاظ شده است. از نگاه او، تا زمانی که اختلال ملموسی در عرضه فیزیکی نفت یا زیرساخت‌های انرژی رخ ندهد، اخبار و تحولات منطقه‌ای به‌تنهایی نمی‌توانند زمینه‌ساز رشد پایدار قیمت‌ها شوند.
چهارشنبه ۱۳ آبان؛ کاهش ذخایر نفت آمریکا به کمک بازار آمد
قیمت نفت در معاملات روز چهارشنبه پس از نوسانات اولیه، بار دیگر در مسیر افزایشی قرار گرفت. نفت برنت با ۸۲ سنت افزایش به ۱۰۴ دلار و ۴۲ سنت رسید و نفت وست‌تگزاس اینترمدیت نیز با رشد ۵۰ سنتی، در سطح ۹۶ دلار و ۵۹ سنت معامله شد.در این روز، دو عامل مهم از قیمت‌ها حمایت کردند: کاهش غیرمنتظره ذخایر نفت خام آمریکا و تداوم ابهام درباره مواضع دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در قبال جنگ ایران.داده‌های مؤسسه نفت آمریکا نشان داد ذخایر نفت خام این کشور در هفته منتهی به ۳۰ اکتبر، پنج میلیون و ۲۷۰ هزار بشکه کاهش یافته است. این در حالی بود که تحلیلگران انتظار داشتند ذخایر نفت خام آمریکا حدود ۸۸۰ هزار بشکه افزایش پیدا کند. این اختلاف قابل‌توجه میان پیش‌بینی‌ها و آمار واقعی، نگرانی‌ها درباره وضعیت عرضه را تقویت کرد و به بهبود نسبی قیمت‌ها انجامید. پریانکا ساچدوا نیز با اشاره به تداوم خطر اختلال در انتقال نفت از تنگه هرمز، تأکید کرد که ریسک‌های ژئوپلیتیک همچنان یکی از عوامل اصلی تعیین‌کننده مسیر بازار هستند. در مجموع، کاهش ذخایر آمریکا و تداوم نااطمینانی‌های سیاسی، از افت بیشتر قیمت نفت جلوگیری کردند.
پنجشنبه ۱۴ آبان؛ نااطمینانی خاورمیانه مانع سقوط بیشتر نفت شد
بازار نفت در معاملات روز پنجشنبه نیز تحت تأثیر تحولات خاورمیانه و نگرانی‌ها درباره آینده عرضه انرژی قرار داشت. در این روز، نفت برنت با یک دلار و ۵۳ سنت افزایش به ۹۶ دلار و ۱۵ سنت رسید و نفت وست‌تگزاس اینترمدیت نیز با رشد ۵۲ سنتی، در سطح ۸۸ دلار و ۶۴ سنت معامله شد.با وجود افزایش قیمت‌ها در این روز، هر دو شاخص نفتی در معاملات روز چهارشنبه بیش از هشت درصد کاهش یافته و به پایین‌ترین سطح از ۳۱ اوت رسیده بودند. تداوم ابهام درباره مسیر دیپلماسی، احتمال اختلال در عرضه نفت و کاهش ذخایر راهبردی جهان، از مهم‌ترین عواملی بودند که به بازگشت نسبی قیمت‌ها کمک کردند. جیووانی استاونوو، تحلیلگر کالا در بانک یوبی‌اس، اعلام کرد نامشخص بودن شرایط خاورمیانه موجب شده است قیمت نفت تا حدودی بهبود پیدا کند. در همین حال، گروه اوراسیا هشدار داد که در صورت تشدید تنش‌ها و افزایش اختلال در عرضه نفت منطقه، قیمت برنت می‌تواند بار دیگر به محدوده ۱۱۰ تا ۱۲۵ دلار برای هر بشکه بازگردد.
جمعه ۱۵ آبان؛ بازگشت قیمت‌ها در برابر افت سنگین هفتگی
قیمت نفت در معاملات روز جمعه بار دیگر افزایش یافت، اما رشد روزانه نتوانست اثر کاهش شدید قیمت‌ها در ابتدای هفته را جبران کند. نفت برنت با رشد ۱.۴۲ درصدی به ۹۹ دلار و ۶۹ سنت رسید و نفت وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با افزایش ۱.۰۳ درصدی، در سطح ۹۱ دلار و ۴۵ سنت معامله شد. با وجود این افزایش، برنت در مجموع هفته حدود ۱۵ درصد کاهش قیمت را تجربه کرد و در مسیر ثبت شدیدترین افت هفتگی از آوریل ۲۰۲۰ قرار گرفت. امیدواری به پایان جنگ ایران پس از انتشار نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، از مهم‌ترین عوامل فشار بر بازار نفت بود. سرمایه‌گذاران با ارزیابی احتمال کاهش تنش‌های منطقه‌ای، بخشی از ریسک‌های امنیتی را از قیمت‌ها خارج کردند. در مقابل، محدودیت صادرات فرآورده‌های نفتی از خلیج فارس و افزایش حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه، نگرانی‌ها درباره عرضه جهانی انرژی را زنده نگه داشت و مانع از افت بیشتر قیمت‌ها شد.
شنبه ۱۶ آبان؛ حملات به نفتکش‌ها دوباره بازار را نگران کرد
در آخرین روز معاملاتی هفته، نگرانی‌ها درباره امنیت حمل‌ونقل دریایی بار دیگر به یکی از عوامل اثرگذار بر بازار نفت تبدیل شد. قیمت نفت در معاملات روز جمعه، طبق گزارش منتشرشده در شنبه ۱۶ آبان، افزایش محدودی را ثبت کرد. نفت برنت با سه سنت افزایش به ۹۸ دلار و ۳۲ سنت رسید و نفت وست‌تگزاس اینترمدیت نیز با رشد ۳۱ سنتی، در سطح ۹۰ دلار و ۸۳ سنت معامله شد. با وجود این افزایش جزئی، برنت در مسیر ثبت افت هفتگی حدود ۱۷ درصدی و وست‌تگزاس اینترمدیت در مسیر کاهش حدود ۱۳ درصدی قرار داشتند. کاهش تدریجی صرف ریسک جنگ، امید به افزایش صادرات نفت منطقه و نشانه‌های شکل‌گیری مازاد عرضه، از مهم‌ترین عوامل فشار بر قیمت‌ها بودند. با این حال، افزایش حملات به نفتکش‌ها در خلیج فارس و تنگه هرمز، بار دیگر نگرانی‌ها درباره امنیت جریان انتقال نفت را تشدید کرد. گزارش‌ها درباره وقوع انفجار در یک نفتکش حامل فرآورده‌های نفتی و نزدیک شدن حملات به کشتی‌ها به رکوردهای ثبت‌شده، موجب شد بازار بار دیگر احتمال اختلال در مسیرهای انتقال انرژی را جدی بگیرد. همین مسئله از بازگشت محدود قیمت‌ها حمایت کرد.
سقوط ۱۷ درصدی برنت؛ آیا بازار نفت از ریسک جنگ عبور کرده است؟
بررسی روند معاملات نفت در هفته گذشته نشان می‌دهد بازار جهانی انرژی میان دو نیروی متضاد گرفتار شده است. از یک سو، امید به کاهش تنش‌های جنگ ایران، تحولات سیاسی آمریکا و احتمال بازگشت بخشی از عرضه نفت منطقه، انتظارات نزولی را در بازار تقویت کرد و به افت سنگین قیمت‌ها انجامید. از سوی دیگر، تداوم نااطمینانی درباره آینده درگیری‌ها، نگرانی از اختلال در تنگه هرمز، حملات به نفتکش‌ها و کاهش غیرمنتظره ذخایر نفت خام آمریکا، مانع از تثبیت روند نزولی شد. افت حدود ۱۷ درصدی نفت برنت در یک هفته، نشان می‌دهد انتظارات سیاسی تا چه اندازه می‌توانند بر بازار جهانی انرژی اثر بگذارند. با این حال، کاهش قیمت‌ها لزوماً به معنای رفع ریسک‌های عرضه نیست؛ زیرا بخش مهمی از نگرانی‌های بازار همچنان به امنیت مسیرهای انتقال نفت و سرنوشت صادرات منطقه وابسته است.
در چنین شرایطی، آینده قیمت نفت بیش از هر چیز به تحولات جنگ ایران، مسیر مذاکرات دیپلماتیک و وضعیت تردد نفتکش‌ها در خلیج فارس و تنگه هرمز گره خورده است. اگر نشانه‌های کاهش تنش به توافقی پایدار و بازگشت جریان عادی صادرات نفت منجر شود، فشار نزولی بر قیمت‌ها می‌تواند ادامه پیدا کند. اما هرگونه تشدید درگیری‌ها یا اختلال در زیرساخت‌ها و مسیرهای انتقال انرژی، این ظرفیت را دارد که روند بازار را بار دیگر معکوس کند. به این ترتیب، سقوط کم‌سابقه قیمت نفت در هفته گذشته را نمی‌توان نشانه پایان نگرانی‌های بازار دانست؛ بلکه این افت بیش از هر چیز بازتاب تغییر سریع انتظارات سرمایه‌گذاران در برابر تحولات سیاسی و امنیتی است. بازاری که همچنان با کوچک‌ترین سیگنال از جنگ یا صلح، آماده نوسانات شدید خواهد بود.
